Ngày 22/05/2006, giống bưởi da xanh chính thức được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn công nhận là Giống quốc gia, theo Quyết định số 40/2006/QĐ-BNN. Hiện nay, bưởi Da xanh được trồng rộng rãi khắp các tỉnh miền Tây và Đông Nam bộ.

Giá cây giống bưởi da xanh: 35.000 – 50.000/ cây.

NĂNG SUẤT BƯỞI DA XANH

Bưởi da xanh trồng khoảng 4 năm sẽ cho trái bói, từ năm thứ 5 trở đi cây cho trái ổn định. Nếu canh tác theo đúng kỹ thuật, cây sẽ cho năng suất rất cao, có cây cho tới 100 trái, bình quân mỗi năm anh thu được từ 30 – 35 tấn/ha.

ĐIỀU KIỆN TRỒNG GIỐNG BƯỞI DA XANH

– Nhiệt độ: Thích hợp nhất để cây bưởi sinh trưởng và phát triển là 23-29 độ C.

– Ánh sáng: Thích hợp nhất là có cường độ 10.000-15.000 Lux (nắng lúc 8-9 giờ sáng hoặc 2-4 giờ chiều).

– Nước: Bưởi cần nhiều nước, nhất là trong thời kỳ ra hoa và kết quả nhưng cũng không chịu ngập úng. Độ mặn trong nước tưới không được quá 0,2% (2 gam muối/ lít nước).

– Đất trồng: Giống bưởi da xanh thích đất có tầng canh tác sâu, ít nhất là 0,6m. Đất cần tơi xốp, thông thoáng, thoát nước tốt, độ ẩm đất 70-80%, pH nước từ 5,5-7, có hàm lượng hữu cơ cao >3%, ít bị nhiễm mặn, mực thủy cấp thấp dưới 0,8m.

GIÁ TRỊ DINH DƯỠNG BƯỞI DA XANH

Bưởi là một thực phẩm vô cùng lành mạnh để đưa vào chế độ ăn uống của bạn. Đó là bởi vì nó có nhiều chất dinh dưỡng nhưng lại ít calo. Trên thực tế, nó là một trong những loại trái cây có hàm lượng calo thấp nhất . Nó cung cấp một lượng chất xơ, ngoài ra còn có hơn 15 loại vitamin và khoáng chất có lợi. Ngoài ra, nó là một nguồn phong phú của một số hợp chất thực vật chống oxy hóa mạnh mẽ.

Ăn bưởi thường xuyên có thể có lợi cho hệ thống miễn dịch của bạn. Nó được đánh giá cao vì hàm lượng vitamin C cao, có đặc tính chống oxy hóa được biết đến để bảo vệ tế bào của bạn khỏi vi khuẩn và vi rút có hại. Ngoài ra, một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng vitamin C có lợi trong việc giúp mọi người phục hồi nhanh hơn sau cảm lạnh thông. Nhiều loại vitamin và khoáng chất khác có trong bưởi được biết là có lợi cho khả năng miễn dịch, bao gồm cả vitamin A, đã được chứng minh là giúp bảo vệ chống lại chứng viêm và một số bệnh truyền nhiễm. Bưởi cũng cung cấp một lượng nhỏ vitamin B, kẽm, đồng và sắt, tất cả đều hoạt động cùng nhau trong cơ thể để thúc đẩy chức năng hệ thống miễn dịch. Chúng cũng giúp duy trì sự toàn vẹn của làn da của bạn, hoạt động như một hàng rào bảo vệ chống lại nhiễm trùng.

Nó có một số đặc tính liên quan đến giảm cân, đặc biệt là hàm lượng chất xơ, giúp thúc đẩy cảm giác no và giảm lượng calo. Ngoài ra, bưởi chứa ít calo nhưng nhiều nước, đây là một đặc tính khác được biết đến là giúp giảm cân. Điều này không có nghĩa là bưởi sẽ tự giảm cân, nhưng thêm nó vào một chế độ ăn uống lành mạnh có thể được chứng minh là có lợi.

Ăn bưởi thường xuyên có thể có khả năng ngăn ngừa kháng insulin. Bởi vì kháng insulin cuối cùng dẫn đến lượng insulin và lượng đường trong máu cao hơn, hai yếu tố nguy cơ chính của bệnh tiểu đường loại 2. Ăn bưởi có thể giúp kiểm soát mức insulin và do đó có khả năng giảm khả năng bị kháng insulin có thể làm giảm nguy cơ phát triển bệnh tiểu đường loại 2.

Thường xuyên ăn bưởi được cho là cải thiện sức khỏe tim mạch bằng cách giảm các yếu tố nguy cơ gây bệnh tim, chẳng hạn như huyết áp cao và cholesterol.Đầu tiên, bưởi có hàm lượng kali khá cao, một loại khoáng chất chịu trách nhiệm về nhiều mặt của sức khỏe tim mạch. Nửa quả bưởi cung cấp khoảng 5% nhu cầu kali hàng ngày của bạn. Bổ sung đủ kali có liên quan đến việc giảm nguy cơ huyết áp cao. Ngoài ra, nó đã được chứng minh là làm giảm nguy cơ tử vong do bệnh. Thứ hai, chất xơ trong bưởi cũng có thể tăng cường sức khỏe tim mạch, vì lượng chất xơ cao có liên quan đến việc giảm huyết áp và mức cholesterol

Bên cạnh đó bưởi chứa một số chất chống oxy hóa khác nhau mang lại nhiều lợi ích sức khỏe khác nhau, bao gồm giảm nguy cơ mắc một số bệnh mãn tính, bao gồm cả bệnh tim và ung thư.Ăn bưởi còn có thể làm giảm nguy cơ phát triển sỏi thận , do tích tụ chất thải trong thận

THIẾT KẾ VƯỜN

Vườn trồng giống bưởi da xanh có quy mô lớn (> 3ha) nên thiết kế lô trồng theo kiểu bàn cờ có các trục đường chính nối liền bằng các đường nhánh và hệ thống đường lô nhỏ. Trong vườn phải thiết kế mương thoát nước. Có thể từ 2-3 hàng bưởi có 1 mương thoát nước. Xung quanh vườn xẻ mương lớn thoát nước.

THIẾT KẾ HỆ THỐNG TƯỚI

Hiện nay hệ thống tưới áp dụng trên vườn bưởi phổ biến là tưới phun trên tán và tưới phun dưới tán. Tưới phun dưới tán tiết kiệm nước hơn và góp phần giảm hoạt động của nhện đỏ trong mùa khô.

Tưới phun dưới tán: là phương pháp tưới bằng cách phun nước từ dưới mặt đất lên tán cây qua hệ thống máy bơm, ống dẫn nước với các vòi phun cố định, tự động xoay được với góc 3600, được đặt cao khỏi mặt đất 0,5-1,0m (dưới dạng phun sương hay phun mù). Giữa 4 cây bưởi được lắp đặt 1 vòi phun.

Tưới phun trên tán: là phương pháp tưới bằng cách phun nước từ trên tán xuống nhờ một hệ thống ống dẫn nước và máy bơm với các vòi cố định (có thể giữa 4 cây bưởi có 1 vòi phun hoặc mỗi một cây bưởi có 1 vòi phun ngắn vào giữa tán cây). Chiều cao của béc phun trên ngọn cây khoảng 30-50cm.

MẬT ĐỘ, KHOẢNG CÁCH TRỒNG

Khoảng cách trồng phụ thuộc vào tính chất của đất, đất giàu dinh dưỡng trồng thưa, ngược lại đất nghèo dinh dưỡng thì trồng dày hơn. Nếu vườn có trồng cây trồng xen thì trồng thưa. Nếu gia đình có khả năng thâm canh cao thì trồng thưa.

Khoảng cách trồng đối với cây bưởi Da xanh ở miền Đông Nam Bộ nói chung thích hợp là 6×7 m (tương đương 238 cây/ha).

ĐÀO HỐ, BÓN LÓT

Đào hố trước khi trồng 4 tuần, hố có kích thước 60x60cm, sâu 50 cm (đất xấu nên đào kích thước hố lớn hơn).

Bón lót gồm: 20-30 kg phân hữu cơ hoai + 1,0-1,5 kg phân super lân + 0,5 kg vôi + 200-300 g phân NPK (16-16-8) + 50 g thuốc hạt Regent. Hỗn hợp này trộn đều với lớp đất mặt sau đó cho toàn bộ hỗn hợp vào hố. Lấp đất đầy hố, cắm cọc đánh dấu để trồng cây sau đó.

CHỌN ĐẤT TRỒNG VÀ THỜI VỤ

Bưởi Da xanh thích hợp trên đất thoát nước tốt, pH từ 6,0-7,0.

Mùa vụ: bưởi Da xanh có thể trồng quanh năm nếu chủ động được nước tưới, tốt nhất là vào đầu mùa mưa từ tháng 5-7 (dương lịch).

TRỒNG CÂY

Đào giữa hố một lỗ vừa bằng bầu cây.

Dùng dao cắt đáy bầu, sau đó rạch theo chiều dọc của bầu cây và kéo bao nilon ra.

Nhẹ nhàng đặt cây giống xuống lỗ, xoay mắt ghép hướng về chiều gió chính để tránh tách chồi ghép và đặt mặt bầu ngang mặt hố, dùng tay kéo đất vào gốc cây và nén đất chặt vừa phải ngang mặt bầu, không được lấp đất vào vị trí ghép.

Sau trồng phải cắm cọc và buộc cố định cây con và tủ gốc giữ ẩm cho cây bằng rơm, thân cây họ đậu, thân cây cỏ với bề dày khoảng 2 cm và đường kính lớp phủ khoảng 2 m. Sau khi trồng, nếu không có mưa thì phải tưới nước ngay. Tưới nước thường xuyên nếu không có mưa.

Chú ý không trồng vào lúc trời nắng gắt (10 giờ sáng đến 16 giờ chiều).

TRỒNG XEN CÂY GÌ VỚI GIỐNG BƯỞI DA XANH?

Trong thời kỳ kiết thiết cơ bản khi các cây bưởi trong vườn chưa giao tán nên trồng cây trồng xen để lấy ngắn nuôi dài, che phủ đất chống xói mòn, tạo tiểu khí hậu tốt cho vườn, hạn chế có dại trong vườn.

Một số cây trồng xen trong vườn bưởi Da xanh:

Cây họ đậu (như đậu phộng, đậu xanh): trồng giữa các hàng bưởi, cách gốc khoảng 1,0-1,5m.

Cây ổi: trồng từ 1-2 hàng ổi ở giữa hàng bưởi, cây cách cây 3m, nếu trồng 2 hàng ổi trong hàng bưởi thì hàng cách hàng 2m. Có thể trồng bất kỳ giống ổi nào cũng có thể trồng để xua đuổi rầy chổng cánh.

CHĂM SÓC GIỐNG BƯỞI DA XANH

Nước: vào mùa nắng ở những vùng thiếu nước thì nên hạn chế sự phát triển của cỏ dại nhằm tránh sự cạnh tranh về nước. Vào mùa mưa nên khai thác thế mạnh của cỏ về khả năng hút nước từ dưới đất và thoát hơi nước qua bộ lá làm cho đất được thông thoáng hơn.

Ánh sáng: khi vườn cây còn nhỏ, cần hạn chế cỏ mọc vượt lên hay dây leo che ánh sáng.

Dinh dưỡng: khi cỏ dại phát triển trong vườn sẽ cạnh tranh dinh dưỡng với cây bưởi. Tuy nhiên, khi cắt thân lá trả lại thì đã bù đắp lại một phân dinh dưỡng cho cây bưởi thông qua chất hữu cơ.

Biện pháp quản lý cỏ dại trong vườn bưởi: có thể áp dụng kiểu làm cỏ thủ công hay làm cỏ bằng máy cắt cỏ. Không sử dụng thuốc trừ cỏ. Khi cây chưa giáp tán, nên áp dụng trồng xen để hạn chế cỏ. Thường xuyên duy trì một lớp cỏ có chiều cao nhất định để che phủ mặt đất hạn chế rửa trôi xói mòn, giữ ẩm cho đất trong mùa khô.

BÓN PHÂN CHO GIỐNG BƯỞI DA XANH

*Bón phân thời kỳ kiết thiết cơ bản

Loại phân bón: Phân Urea (46% N); phân super lân (16% P2O5); phân KCl (60 % K2O); phân DAP (18-46-0); phân NPK các loại, phân hữu cơ hoai mục (phân bò, gà, dê, cút…), phân hữu cơ vi sinh, phân bón lá.

• Phân bón hữu cơ: Bón phân hữu cơ hoai mục: 10-20kg/cây/năm hoặc phân hữu cơ vi sinh: 2-3kg/cây/năm.
• Vôi: 0,5-1,0 kg/cây/năm.
• Phân bón vô cơ: lượng phân bón được khuyến cáo chung ở bảng 1.

Bảng 1. Liều lượng phân bón vô cơ nguyên chất cho cây bưởi Da xanh ở thời kỳ kiến thiết cơ bản

Tuổi cây (năm)	Liều lượng (g/cây/năm)
	N	P2O5	K2O
1	70 – 120	25 – 50	30 – 60
2	120 – 200	50 – 80	60 – 150
3	200 – 300	80 – 120	180 – 240

Thời kỳ kiến thiết cơ bản (cây từ 1-3 năm tuổi) phân bón được chia làm nhiều đợt bón trong năm (6 đợt/năm).

Phương pháp bón phân phù hợp cho giống bưởi da xanh như sau:

Trong năm thứ nhất nên hòa phân để tưới cho cây: liều lượng 1kg phân DAP + 1kg phân Urea + 0,5kg phân KCl hòa vào 200 lít nước, tưới 5-6 lít dung dịch/cây. Tưới phân định kỳ 2 tháng/lần bắt đầu từ 1 tháng sau trồng.

Ở năm thứ 2 và thứ 3 nên đào rãnh nhỏ xung quanh tán cây, cho phân vào rãnh, xới xáo trộn phân vào đất và lấp đất lại. Sau khi bón, nếu đất không đủ ẩm thì phải tưới nước.

Phân bón lá: Phun theo tình trạng, giai đoạn và sức khỏe của cây. Có thể tiến hành phun 1-2 tháng/lần.

Bón phân cho thời kỳ kinh doanh

• Phân bón hữu cơ: phân hữu cơ hoai mục 20-30kg/cây/năm hoặc phân hữu cơ vi sinh 5-8kg/cây/năm.
• Vôi: 2-3kg/cây/năm
• Phân bón vô cơ: Lượng phân bón được khuyến cáo chung ở bảng 2

Bảng 2. Bảng khuyến cáo lượng phân vô cơ nguyên chất cho cây bưởi Da xanh, dựa vào năng suất thu hoạch vụ trước

Năng suất vụ trước	Liều lượng (g/cây/năm)
	N	P2O5	K2O
20 kg/cây/năm	300-460	145-160	350-400
40 kg/cây/năm	500-600	250-300	500-550
60 kg/cây/năm	600-800	300-400	650-700
90 kg/cây/năm	800-1.000	400-500	800-850
120 kg/cây/năm	1.000-1.200	500-600	1.000-1.100
150 kg/cây/năm	1.200-1.400	600-650	1.300-1.400

Thời điểm bón phân thích hợp cho giống bưởi da xanh:

– Phân hữu cơ: Bón toàn bộ ngay sau thu hoạch.

– Phân vô cơ được chia làm 4 lần bón:

• Lần 1 (sau thu hoạch 1 tuần): 50%N + 25% P2O5 + 100% vôi + 100% phân hữu cơ.
• Lần 2 (4 tuần trước khi cây ra hoa): 20%N + 50% P2O5 + 30% K2O.
• Lần 3 (sau khi đậu quả): 30%N + 25% P2O5 + 50% K2O.
• Lần 4 (8 tuần trước thu hoạch): 20% K2O.

Phương pháp bón: Đào rãnh xung quanh tán cây và luân phiên quanh tán để hạn chế đứt rễ (rãnh sâu 20cm, rộng 30cm), cho phân vào rãnh, xới xáo trộn phân vào đất và lấp đất lại. Sau khi bón, nếu đất không đủ ẩm thì phải tưới nước. Khi cây giao tán không cần đào rãnh xung quanh tán cây mà có thể theo ô bàn cờ hoặc xới nhẹ cuốc toàn mặt vườn, vãi phân trên bề mặt đất và tưới nước sau khi bón phân.

– Phân bón lá: sử dụng phân bón lá nhằm bổ sung các chất dinh dưỡng cho cây bưởi sinh trưởng phát triển tốt, bên cạnh đó phân bón lá còn giúp cho cây ra hoa thuận lợi trong việc xử lý ra hoa lệch vụ. Đặc biệt là phân bón lá có hàm lượng lân cao giúp cho cây bưởi phân hóa mầm hoa tốt như MKP (0.52.34), lân đỏ (86% P2O5).

– Nuôi quả: lượng phân bón được sử dụng ở lần bón thứ 3 và thứ 4. Đặc biệt ở lần bón thứ 3 nên chia thành 3 thời điểm bón:

+ Thời điểm thứ nhất: sau khi đậu quả 10 ngày với lượng bón 1/3

+ Thời điểm thứ hai: sau lần bón thứ nhất 3 tháng với lượng bón 1/3

+ Thời điểm thứ nhất: sau lần bón thứ hai 3 tháng với lượng bón 1/3 còn lại

Đối với lần bón thứ 4 vẫn bón theo quy trình là 8 tuần trước khi thu hoạch.

Bên cạnh việc bón phân gốc để nuôi quả thì hàng tháng cũng cần sử dụng phân bón qua lá giúp quả phát triển tốt hơn. Có thể sử dụng phân bón lá Growmore 20.20.20, Ba lá xanh 30.30.30. Bổ sung Ca cho cây bằng phân bón lá như Caltrac, Toba Cabo, Calmax (Hi-Canxi), Canxi-nitrat.

TƯỚI NƯỚC CHO GIỐNG BƯỞI DA XANH

Tưới nước là biện pháp kỹ thuật quan trọng ảnh hưởng lớn đến sinh trưởng phát triển, năng suất và chất lượng trái bưởi. Tưới phun bằng hệ thống tưới giúp điều hoà không khí cho vườn bưởi khắc phục được hiện tượng thời tiết không thuận lợi (nắng nóng, độ ẩm không khí thấp); tiết kiệm được lượng nước tưới và công lao động; giảm đáng kể mật số nhện và một số côn trùng trên cây bưởi từ đó giảm được công phun thuốc cũng như thuốc bảo vệ thực vậ, giúp màu sắc của vỏ trái đẹp.

TỈA CÀNH, TẠO TÁN

Kỹ thuật tạo tán cho cây ghép, có cây đơn thân: tạo cho cây có một thân mọc thẳng từ dưới lên đến nơi phân cành đầu tiên ở độ cao từ 40-60 cm. Cành phân bố đều theo các hướng và tán mở (hở tâm) giúp tán lá nhận ánh nắng tốt nhất. Chiều cao cây được cố định không quá cao (3,0-4,0 m) và tán cây không được giao nhau trên hàng.

Các bước tạo tán cho cây bưởi:

Cây sau khi trồng được cố định bằng cọc để thân mọc thẳng, tỉa bỏ các cành mọc thấp (< 40-60cm từ mặt đất).

Khi cây cao được 1,2 m thì cắt phần ngọn cách mặt đất 1m để các cành cấp I phát triển.

Chọn 3-4 cành khoẻ, mọc từ thân chính, phát triển theo 3 hướng khác nhau, có kích thước tương đối đồng đều nhau làm cành cấp I. Các cành này mọc cách đều nhau trên thân. Dùng cọc chống giữ cành cấp I tạo với thân chính 1 góc 35-400.

Sau khi cành cấp I phát triển dài 50-80 cm thì cắt ngọn để các mầm ngủ phát triển hình thành cành cấp II và chỉ giữ lại 2-3 cành mọc mở ra các hướng để cành phân bố đều nhau trong tán.

Các cành cấp II này cách nhau từ 20 đến 30 cm, tạo với cành cấp I góc 30-350. Sau đó cũng tiến hành cắt ngọn của cành cấp II như cách làm ở cành cấp I. Từ cành cấp II sẽ hình thành cành cấp III.

Cành cấp III không hạn chế về số lượng và chiều dài nhưng cần loại bỏ cành mọc dày hoặc quá yếu.

Ở chính giữa tâm tán hướng từ trên xuống, tỉa các cành cấp III để cho ánh sáng có thể đi vào giữa tán giúp cây nhận được nhiều ánh sáng.

Sau 3 năm công việc tạo tán được hoàn thành, lúc này cây có bộ khung vững chắc, nhận được nhiều ánh sáng, cây phát triển cân đối, thuận lợi cho quá trình chăm sóc.

Kỹ thuật tỉa cành: Là công việc thường xuyên đối với giống bưởi da xanh trong thời kỳ kiết thiết cơ bản. Có thể tiến hành định kỳ 1-2 tháng một lần.

Các cành tỉa bỏ: Cành bị sâu bệnh gây hại nặng, cành bị chết, cành ốm yếu, cành mọc đan chéo nhau, cành mọc quá dài, cành vượt, cành rũ sát mặt đất.

Khử trùng dụng cụ cắt cành như kéo cắt cành, cưa bằng nước Javel 5% hoặc cồn 900 trước khi chuyển sang cây khác để tiếp tục cắt cành. Vết tỉa cành bôi với dung dịch bordeaux 1% hoặc quét mỡ bò nếu cành bị cắt là cành lớn.

PHÒNG TRỪ SÂU BỆNH HẠI

Sâu hại thường gặp với giống bưởi da xanh

Sâu vẽ bùa (Phyllocnistics citrella Station) trái dễ bị rụng, cây phát triển kém. Vết đục tạo điều kiện cho bệnh loét, bệnh ghẻ xâm nhập và phát triển.

Rầy chổng cánh (Diaphorina citri Kuway)

Sâu đục trái (Citripestis sagittiferella Moore)

Rầy mềm (Toxotera aurantii)

Xén tóc xanh đục cành (Chelidonium argentatum Dallas)

Ruồi đục quả (Bactrocera dorsalis Hendel)

Nhóm nhện nhỏ hại bưởi: là nhện đỏ (Panonychus citri) và nhện vàng (Phylocoptruta oleivora)

Rệp sáp giả (Planococcus citri):

Bệnh hại

Bệnh vàng lá gân xanh (Greening)

Bệnh thối gốc chảy nhựa

Bệnh loét, ghẻ

Nấm hồng

Thu hoạch và bảo quản

THU HOẠCH GIỐNG BƯỞI DA XANH

Cây bưởi Da xanh từ khi ra hoa đến thu hoạch khoảng 8 tháng. Khi chín, quả bưởi có túi tinh dầu nở to, vỏ căng và màu vỏ trái vẫn còn xanh, đáy quả hơi lõm vào và khi ấn thì mềm, quả nặng. Nên thu hoạch vào lúc trời mát và nhẹ tay (tránh lúc nắng gắt làm các túi tinh dầu căng, dễ vỡ), không nên thu quả sau cơn mưa hoặc có sương mù nhiều vì quả dễ bị thối khi bảo quản.

Cách thu hoạch: những quả ở vị trí thấp có thể đứng với được thì dùng kéo cắt cành để thu hoạch quả. Đối với những quả ở trên cao, đứng với không tới thì sử dụng kéo cắt cành có cần dài và có khả năng giữ được phần cuống quả, nếu không có kéo cắt cành cần dài thì có thể sử dụng thang chữ A để thu hoạch. Cắt cuống quả, lau sạch cho vào thùng xốp, giỏ hoặc sọt tre, không được để quả xuống đất. Những quả tiếp xúc với đất thì xếp riêng và được coi là sản phẩm không đạt VietGAP. Sau đó chuyển quả đến nơi thoáng mát để phân loại. Lau sạch vỏ quả chờ vận chuyển đến nơi bảo quản và tiêu thụ. Bưởi có thể bảo quản được 12 tuần ở nhiệt độ 120C và ẩm độ 85-90%.

Mời bạn đọc báo:Hiệu quả thực tế khi trồng giống bưởi da xanh

BẢNG GIÁ GIỐNG CÂY TRỒNGtại nhà vườn Út Hiện mới nhất